2025 жылдың алғашқы бес айында қазақстандық экспорттаушылар шетелге тауар сату арқылы 29,8 млрд доллар табыс тапты, бұл 2024 жылдың осындай кезеңімен салыстырғанда 9,2%-ға аз (сол кезде 32,8 млрд доллар болған). Бұл туралы Finprom Ұлттық статистика бюросына сілтеме жасап хабарлайды.
Кеміген соманың негізгі бөлігі, яғни 2,4 млрд доллар, мұнай мен газ сияқты отын-энергетикалық тауарларды экспорттау кезінде болған шығындарға тиесілі. 2025 жылдың қаңтар–мамыр айлары аралығында Қазақстан шетелге 29,1 млн тонна мұнай сатты, ал бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 31,2 млн тоннаны құраған (-6,6%). Мұнай сатудан түскен табыс та 13,9%-ға немесе 2,6 млрд долларға қысқарып, 16,9 млрд долларға дейін төмендеген.
Осы кезеңде металлургия өнеркәсібінің көптеген тауарлары бойынша да экспорт көлемі азайған: тазартылған мыс – 20,6%, мыс кендері мен концентраттары – 26,8%, темір кені – 16,4%-ға, алюминий – 10,4% төмендеген. Бұған қоса, Қазақстан өз сауда серіктестеріне уранды 24,2% аз сатты.
Сонымен қатар, кейбір тауарлардың экспорты, керісінше, артты. Мысалы, ферроқорытпалар – 8,1%, бидай мен меслин – 58,3%, темірден жасалған прокат – 13,1% өскен. Бұдан бөлек, ел Өскемендегі Қазақстан-Қытай бірлескен кәсіпорнында Қытай үшін өндірілетін ядролық реакторларға арналған жоғары технологиялы бірегей өнім – жылу бөлгіш жинақтарын екі есе көп экспорттады.
Қазақстан өнімінің негізгі сатып алушылары өзгерген жоқ. Былтырғыдай, экспорттың ең үлкен үлесі Италияға тиесілі – жеткізулердің шамамен ширегі немесе 6,9 млрд доллар (-11%). Екінші орында – Қытай (5,2 млрд доллар), үшінші орында – Ресей (2,9 млрд доллар).
Экспорт көлемінің ақшалай мәнде қысқаруы Қазақстанның сыртқы сауда айналымының жалпы динамикасына кері әсер етті. 2025 жылдың алғашқы бес айында сыртқы сауда айналымы 53,5 млрд долларды құрады, бұл өткен жылмен салыстырғанда 4,5% аз. Сол уақытта импорт 2,2% өскен.