Жұмыс кестесінің форматы — жұмыс таңдаудағы негізгі факторлардың бірі. Технологиялардың дамуы, икемділікке деген үрдістің күшеюі және қашықтан жұмыс істеудің танымалдығының артуы жұмыс іздеушілерге бұрын-соңды болмаған мүмкіндіктерді ұсынды. Дегенмен, форматтардың әртүрлілігі жиі шатастырады: өзіңізге ең қолайлы жұмыс кестесін анықтау әрқашан оңай бола бермейді.
Қазақстандықтар қандай жұмыс түрлері мен кестелерін жөн көретінін анықтау үшін HeadHunter Орталық Азия 1 800-ден астам жұмыс іздеуші арасында зерттеу жүргізді. Сауалнама нәтижелері – төменде келтірілген.
Сіз үшін ең қолайлы жұмыс кестесі қандай?
- Икемді жұмыс кестесі — 40%
- Қашықтан жұмыс жасау — 36%
- Толық жұмыс күні — 34%
- Ауысым кестесі — 26%
- Вахталық әдіс — 17%
*әрбір респондент бірнеше жауап нұсқасын таңдауға мүмкіндік алды
Ең көп сұранысқа ие — икемді және қашықтан жұмыс істеу форматтары. Мұны респонденттердің пікірлері де растайды:
«Гибридті формат — онлайн- және офлайн-жұмыстың үйлесімі. Бұл формат икемділікті сақтауға, уақыт пен ресурстарды үнемдеуге, сондай-ақ команда ішінде тікелей қарым-қатынасты қолдауға мүмкіндік береді», — дейді сауалнама қатысушысы.
«Еркін формат, егер қызметкер өзін және компанияны дамытуға қызығушылық танытса, сағаттар мен қай жерде отырғаның маңызды емес», — дейді сауалнама қатысушысы.
«Адамдармен тікелей жұмыс істеу өнімдік ритейлде сұранысқа ие болып қалады. Дамыған елдерде бұл процесс барған сайын автоматтандырылып жатыр — өздігінен қызмет көрсету кассалары, банктік карта арқылы төлемдер және бейнебақылау арқасында. Дегенмен, бұл негізінен мұздатылған өнімдер мен құрғақ тіскебасарларға қатысты. Жаңа піскен көкөністер мен жемістер әлі де жиі адамның қатысуымен сатылады.
Киімді сайт арқылы таңдау әрдайым ыңғайлы емес, себебі өлшем кестелері өндіруші-елге байланысты әртүрлі болуы мүмкін. Бұл жиі өнімнің күтілетін және нақты параметрлері арасындағы сәйкессіздігіне әкеледі.
Егер оқыту туралы айтатын болсақ, маңызды рөлді оқушының назарын үдеріс барысында дұрыс бағыттай алатын тәлімгер атқарады. Әрине, гибридті формат мүмкін, бірақ маңыздысы – тәлімгер мен оқушының өзара байланысқа терең бойлап, «ағын тынысын» сезінуі — тікелей қарым-қатынас әрқашан маңызды және алмастырылмайтын болып қалады.
Жалпы алғанда, бізді процестердің одан әрі автоматтандырылуы күтіп тұр, бірақ адам қатысуы әлі де бірқатар салаларда шешуші рөл атқаратыны сөзсіз», — дейді сауалнама қатысушысы.
Сізге жұмыс күндерінің қай режимі ыңғайлы?
- Бес күндік (5/2) — 53%
- Еркін жұмыс кестесі — 38%
- 2/2 (екі күн жұмыс, екі күн демалыс) — 31%
- 15/15 — 17%
- Басқа кестелер — 4%
*әрбір респондент бірнеше жауап нұсқасын таңдауға мүмкіндік алды
Балама жұмыс режимдерінің кең таралуына қарамастан, классикалық «бес күндік» формат әлі де ең танымал болып қалуда. Сауалнамаға қатысушылардың бірі өз таңдауын осылай түсіндірді:
«Менің ойымша, бес күндік жұмыс. Адамдар өздеріне және жақындарына уақыттарын бөле алады. Олар толыққанды демалып, жұмысқа сергек оралу мүмкіндігіне ие», сауалнама қатысушысы.
Артық жұмыс істеуге қалай қарайсыз?
- Төленетін болса, келісуге боларлық — 76%
- Егер бұл өсудің/дамудың бөлігі болса, дайынмын — 25%
- Тек ерекше жағдайларда — 17%
- Мүлде қарсымын — 6%
*әрбір респондент бірнеше жауап нұсқасын таңдауға мүмкіндік алды
Көптеген респонденттер артық жұмыс істеуге дайын, егер ол әділ түрде өтелетін болса. Сауалнамаға қатысқандардың бір бөлігі үшін артық жұмыс істеу — мансапта өсудің элементі, алайда, айтарлықтай бөлігі (17%) бұдан аулақ болуды қалаған, ал 6% — мұндай жағдайларға мүлде қарсы.
Сіз үшін қай уақыт кезеңі ең өнімді?
- Міндеттер мен апта күніне байланысты — 45%
- Таңертең (6:00–12:00) — 34%
- Күндіз (12:00–18:00) — 32%
- Кешкі уақыт (18:00–00:00) — 14%
- Басқа уақыт — 5%
*әрбір респондент бірнеше жауап нұсқасын таңдауға мүмкіндік алды
Әрбір екінші респондент өнімділік тапсырманың түрі мен апта күніне байланысты екенін, нақты уақыт аралығына тәуелді емес деп санайды. Дегенмен, таңғы және күндізгі уақыт әлі де көпшілік қазақстандықтар үшін ең өнімді кезеңдер болып есептеледі.
Сауалнама нәтижелері қазақстандықтар үшін жұмыс ырғағын өздігінен таңдау мен икемділіктің жоғары маңызға ие екенін көрсетті. Дегенмен, классикалық бес күндік жұмыс аптасы мен тұрақты жұмыс кестесі әлі де өзектілігін сақтауда. Сауалнамаға қатысқандардың басым көпшілігі артық жұмыс істеуге дайын, егер ол негізделген және өтелген болса, ал максималды өнімділік уақыты тапсырмаларға байланысты өзгеріп отырады.
Маңыздысы, бірыңғай цифрлар артында әртүрлі көзқарастарға ие тірі адамдар тұрады, және жұмыс берушілердің көбісі осы жеке ерекшеліктерді ескере отырып, гибридті форматтар, ыңғайлы жұмыс кестелері мен даму мүмкіндіктерін ұсынуға тырысады.