Соңғы жылдары Қазақстан халықаралық IT-компаниялардың назарынан шықпай жүргені анық. 2022 жылы EPAM Systems және InDrive сияқты технологиялық көшбасшылар елде өз өкілдіктерін ашты. Бұл тренд күшейе түсіп, 2023 жылы Қазақстан AD Ports Group (БАӘ) және Pfizer (АҚШ) сияқты компанияларды да тартты. Халықаралық брендтердің келуі жергілікті экономиканы дамытуға және алдыңғы қатарлы технологияларды енгізуге ықпал етеді.
Соңғы жылдары Қазақстан халықаралық IT-компаниялар үшін тартымды бола басталуының сыры неде? Бұл мақалада осы сұраққа жауап береміз.
Оған бірқатар факторлар ықпал етеді, бірақ бастысы – елдің экономикалық тартымдылығы. Бұл тұрақты ЖІӨ өсуімен және қолайлы инвестициялық климатпен байланысты. 2023 жылы елдің номиналды ЖІӨ 46,7 трлн теңгені құрап, өткен жылмен салыстырғанда нақты мәнде 5,1%-ға өсті. IT-сектордың дамуы да айтарлықтай әсер қалдырады. IDC деректеріне сәйкес, 2023 жылы Қазақстанның ақпараттық-коммуникациялық технологиялар (АКТ) нарығының көлемі 5,888 млрд АҚШ долларын құрады.
Қазақстан экономикалық реформаларға бейімділігін және шетелдік компаниялар үшін қолайлы бизнес-орта құруға дайын екендігін көрсетіп келеді. Мемлекеттің саясаты түрлі кедергілерді азайтуға және салықтық жеңілдіктер ұсынуға бағытталған. IT-компанияларға арналған салықтық жеңілдіктер, қолжетімді несиелер және стартаптарды қолдау – Қазақстанды халықаралық компаниялар үшін тартымды ететін ынталандырулар.
FlawlessMLM компаниясы Қазақстан нарығындағы табысты компаниялардың арасында айрықша орын алады. FlawlessMLM – Эстонияда тіркелген, украиналық тамыры бар бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеуші компания. Қазақстан нарығында FlawlessMLM бірнеше жылдан бері жұмыс істеп келеді және жергілікті компанияларды қолдап, кең клиенттерге жоғары сапалы қызмет көрсетуде. Компания заманауи digital-шешімдерді ұсына отырып, сенімді серіктес ретінде беделге ие болды.
FlawlessMLM компаниясының бас атқарушы директоры Александр Гончаров Қазақстанды компания үшін негізгі нарықтардың бірі деп санайды. Мұнда мәдени жақындық пен менталитеттің ұқсастығы үлкен рөл атқарады. «Қазақстандық кәсіпкерлер өздерінің энергиясы мен істі жүргізу тәсілімен таң қалдырады, – дейді Александр. – Бізде қаржыландыруы әлі жоқ, бірақ мықты идеясы бар және жұмыс істеуге дайын клиенттер болды. Ортақ жұмыс басталатыны туралы келісімге келгенде, бұл кәсіпкерлер қажетті қаражатты табады, инвесторларды немесе серіктестер табады. Мұндай динамикалық және энергияға толы тәсіл қазақстандық кәсіпкерлерді ерекшелейді, ұзақ мерзімді ынтымақтастық үшін қолайлы жағдайлар жасайды».
Қазақстандық клиенттердің бизнесті жүргізу тәсілі компанияның Еуропадағы өкілдіктерінің клиенттерінен айтарлықтай ерекшеленеді. Қазақстанда көптеген кәсіпкерлер шектеулі ресурстармен де тәуекелге барып, дамуға дайын болса, еуропалық нарықта жаңа бастамаларға сақтықпен қарау басым: көпшілігі жоғары тәуекелден аулақ болуға тырысады.
Біздің елде жұмыс істеудің тағы бір артықшылығы – жергілікті мамандардың шетелдік компаниялармен ынтымақтастыққа ашықтығы. Бұл тек бизнесті жүргізу үшін қолайлы жағдайларды қамтамасыз етіп қана қоймай, басқа шетелдік инвесторлардың қазақстандық нарыққа деген қызығушылығын арттырады. Олар мұнда динамикалық және белсенді стартап экожүйесін көреді. Қазақстан сондай-ақ бірнеше тілде еркін сөйлейтін таланттарымен танымал, бұл коммуникацияны жеңілдетеді және қазақстандық командаларды кез келген жағдайлар мен талаптарға бейімделгіш етеді.
Қазақстан үкіметі IT-сектор мен инновацияларды дамытуға белсенді қолдау көрсетіп, жергілікті және шетелдік компаниялардың халықаралық нарықтарға шығуы үшін барлық жағдай жасайды. ««Цифрлық Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы аясында 120 мыңнан астам жұмыс орны құрылып, шамамен 32,8 млрд теңге инвестиция тартылды. Бұл елдің цифрландыру мен инновациялар саласындағы маңызды жоспарларын айқын көрсетеді.
Қорытындылай келе, экономикалық тұрақтылық, қолайлы инвестициялық климат және жоғары кәсіпкерлік рухтың үйлесуі Қазақстанды халықаралық IT-компаниялар үшін қолайлы нарыққа айландырады.