Сәуірде Ұлттық қордан валюта сатуды – 950 млн доллардан 1 050 млн долларға дейін ұлғайту жоспарлануда, бұл соңғы кезеңдегі көрсеткіштерден айтарлықтай жоғары. Бұл соманың қаншасы Ұлттық қордан бюджетке аударылатын трансферттерге, ал қаншасы инфрақұрылымдық жобаларға «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ облигацияларын сатып алуға жұмсалатыны белгісіз. Қалай болғанда да, мұндай мөлшерлемелер өткен жылдағыдай ҰҚ қаражатын пайдалануды жылдамдатады. Жалпы, Ұлттық қордан валюта сату көлемінің артуы бюджет саясатының циклділігін арттырып, теңге бағамы мен инфляцияға әсер етеді, дейді Halyk Finance Талдау орталығы сарапшысы Салтанат Игенбекова.
«Айналау тәжірибесі жалғасады, оның аясында сәуір айында 213 млрд теңге (шамамен 420 млн доллар) көлемінде валюта сату жоспарлануда. Сондай-ақ квазимемлекеттік сектор субъектілерінің валюталық түсімдердің 50 пайызын міндетті түрде сатуы туралы талап күшіне енеді. Айта кетейік, наурызда бұл транзакциялардың көлемі шамамен 376 млн долларды құрады, бұл сәуірде де жалғасуы мүмкін», — дейді сарапшы.
БЖЗҚ зейнетақы активтерінің валюталық үлесін 40% деңгейінде ұстап тұру үшін ҚҰБ БЖЗҚ үшін шетел валютасын сатып алуды жалғастыруды жоспарлап отыр. Сәуірде валюта сатып алу көлемі 250 млн доллардан аспайды. Бұл ретте ҚҰБ валютаны сатып алудың нақты сатып алу сомасын жарияламай, нарықтағы жағдайға байланысты жүзеге асырылатынын атап өтеді. Сарапшы пікірінше, БЖЗҚ үшін валютаны сатып алу үшін нақты соманың болмауы хабарламада айтылғанға қайшы, нарықтық бейтараптық принципінен ауытқуды көрсетуі мүмкін.
Нәтижесінде, ҰБ нарықта шетел валютасын таза сату наурыздағы 998 млн доллармен салыстырғанда шамамен 1 170 млн долларды құрайды. АҚШ пен Ресей арасындағы бейбіт келіссөздердің ұзаққа созылғанын ескере отырып, сәуір айында Ресейде рубльдің әлсіреуін күтеміз. Осыған орай, Halyk Finance сәуір айында доллардың теңгеге шаққандағы бағамы бір АҚШ доллары үшін 505-515 теңге аралығында болады деп болжайды.
«2025 жылдың наурызында ҰБ жол қозғалысы ережелерін сақтау қажеттігін алға тартып, ақша айырбастау пункттерінде көше бағамдарын орналастыруға тыйым салуды ұсынды. ҚҰБ-ның мұндай ұсынысы Қазақстандағы толыққанды валюта нарығының дамуына кедергі болатын әміршіл-әкімшілік шара деп есептейміз. Валюта нарығының дамуы валюталық операцияларды ырықтандыруды, өтімділікті арттыруды, әкімшілік кедергілерді азайтуды, туынды валюталық құралдарды дамытуды, нарыққа қатысушылардың саны мен әртүрлілігін арттыруды талап етеді», — дейді сарапшы.