Halyk Finance «Банктер және банк қызметі туралы» жаңа заң жобасына нормативтік саясат жөніндегі консультативтік құжатқа шолуын жариялады. Сарапшылардың пікірінше:
- құжатта қандай артық және ескірген нормалар алынып тасталатыны түсініксіз;
- заң жобасында «заңға тәуелді актілерде қамтылуға тиіс көптеген процедуралық мәселелер» болуы мүмкін;
- банктерді «реттеу» және «қадағалау» деген екі ұғымның арасында алдыңғы қатарлы әлемдік тәжірибедегідей ешқандай айырмашылық жоқ;
- қауіпті реттеу мен қадағалаудың принциптері мен ережелерінің нақты сипаттамасы жоқ. Осы «формальды тәсілдің» нәтижесінде банктер қазір олардың бизнес үлгісі үшін мағынасы жоқ көптеген талаптарды орындауға мәжбүр;
- стандарттардың листингінің орнына сарапшылар жаңа заңда «банк жүйесін реттеу банктік қадағалау жөніндегі Базель комитетінің стандарттарына толық сәйкес келуге ұмтылады» деп көрсетуді ұсынады;
- талдаушылар дәстүрлі банктік қызметтерді көрсету бойынша барлық мемлекеттік қаржы ұйымдарының (соның ішінде дамушы қаржы институттарының) қызметін заңнамалық тұрғыдан шектеуді ұсынады;
- проблемалық қаржы институттарын реттеудің жеке саясатын әзірлеу қажеттігі көрсетіліп, оның негізгі қағидаттарын банктер туралы жаңа заңда бекіту ұсынылды;
- банктік реттеушінің тәуелсіздігін нақты айқындау маңызды екені, ал қаржы нарығын реттеуші органның басшысын тағайындау және мерзімінен бұрын босату парламентте қоғамның мақұлдауымен жүзеге асуы тиіс екендігі атап өтілді;
- салымшыларды қорғау және тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы заңнаманы бөлектеу қажет;
- отандық банктерді шетелдік қаржы институттарының, сондай-ақ АХҚО-да тіркелгендердің жосықсыз бәсекелестігінен қорғауды сипаттау керек;
- заң жүйелік маңызды банктерді нақты анықтап, оларды реттеу ерекшеліктерін сипаттауы керек.
Жалпы, заңға кеңестік құжатта ұсынылғаннан гөрі кеңірек және тереңірек өзгерістер қажет, дейді сарапшылар. Еске салайық, құжатты әзірлеу өткен жылы Тоқаевтың тапсырмасымен басталған болатын. Қазіргі банк туралы заң осыдан 30 жыл бұрын қабылданған.