Қазақстандағы шетелдік компаниялардағы жалақының нақты өсімі төртінші тоқсанның қорытындысы бойынша экономика бойынша орташа көрсеткіштен бірнеше есе жоғары болды. 2024 жылы шетелдік меншіктегі қазақстандық компаниялардағы орташа айлық жалақының жылдық өсу қарқыны инфляцияны ескере отырып, 15,2%-ды құрады. Бұл ретте, кәсіпкерлік қызметпен айналысатын шағын кәсіпорындарды қамтитын статистика бюросының соңғы статистикалық мәліметтері бойынша, меншіктің барлық түріндегі кәсіпорындар бойынша жалпы көрсеткіш 4,7% деңгейінде болды.
Салыстыру үшін, қазақстандық жеке меншіктегі кәсіпорындарда нақты жалақының өсу қарқыны бір жылмен салыстырғанда 6%-ды, республикалық меншіктегі кәсіпорындарда 4,5%-ды құрады, ал коммуналдық меншіктегі кәсіпорындарда инфляцияны түзетілген көрсеткіш 2,6% төмендеді.
Абсолютті соманы айтсақ, 4-тоқсандағы орташа айлық жалақы шетелдік компанияларда 713,3 мың теңгені құрады, бұл жалпы экономика бойынша жалпы деңгейден шамамен 70% артық.
Одан кейінгі орында республикалық меншіктегі кәсіпорындар (508,7 мың теңге), жеке меншіктегі (424,2 мың теңге), ал рейтингтің соңында коммуналдық меншіктегі кәсіпорындар (316,4 мың теңге) тұр. Соңғы жағдайда, әрине, біз негізінен білім беру және денсаулық сақтау салаларында жұмыс істейтіндер туралы айтып отырғанымыз анық. Олар коммуналдық меншіктегі кәсіпорындардағы қызметкерлердің нақты санының төрттен үш бөлігін құрайды, ал бұл мамандардың орташа жалақысы соншалықты жоғары емес: білім беруде – 308 мың теңгеге жуық, денсаулық сақтауда – 337 мыңға жуық.
Шетелдіккомпанияларға оралайық. Алдымен айта кету керек, олардың саны онша көп емес – бұл сегменттегі жұмысшылардың нақты саны статистикамен қамтылған жалпы халықтың шамамен 7%, шамамен 350,5 мың адам. Бұл адамдар қай салаларда жұмыс істейді және жоғары жалақы қайда шоғырланған?
Шетелдік компанияларда жұмыс істейтіндердің 30%-ға жуығы сауда және автожөндеу саласында жұмыс істейді, өнеркәсіпте де осыншама дерлік жұмыс істейді. Бірінші жағдайда орташа жалақы 638 мың теңге, екіншісінде – 735. Салыстыру үшін жалпы экономиканың сол салаларында тиісінше 415 мың теңге және 546 мың теңге.
Сонымен қатар, секторлар арасында орташа жалақы бойынша кәсіптік, ғылыми және техникалық қызмет саласындағы шетелдік компаниялар 1,4 млн теңге орташа жалақымен көш бастап тұр. Бұл көрсеткішке экономикалық қызметтің көрсетілген түріне әртүрлі бас компаниялардың қызметін де қосуы әсер етті. Мұндағы көрсеткіштер көңіл көншітерлік: «Индустриялық-инновациялық даму жөніндегі мемлекеттік саясатты іске асыруға байланысты бас компаниялардың қызметі» бағыты бойынша тіркелген шетелдік кәсіпорын жұмысшысының орташа жалақысы 5 млн теңгеге жуықтады.