Орта және ірі кәсіпорындардың рентабельдігі 2020 жылдан бергі ең төмен деңгейге түсті. 2025 жылдың ІІ тоқсанында компаниялардың қызмет тиімділігін сипаттайтын бұл көрсеткіш 13,3% болды, бұл 2020 жылдың І тоқсанынан бергі кез келген тоқсандағы ең төмен мән. Алайда, бұл күрт құлдырау емес: бір жыл бұрынғы көрсеткіш 15,8% болған.
Рентабельдік салыққа дейінгі пайданы өнімнің өзіндік құны мен өндірістік емес шығындардың қосындысына бөлу арқылы есептеледі. Жалпы мағынасы мынадай: егер пайда өссе, ал өзіндік құн мен басқа шығындар азайса – көрсеткіш өседі; керісінше жағдайда – төмендейді, тіпті теріс мәнге дейін (егер пайда орнына шығын болса).
Қазір шығын жоқ, бірақ кәсіпорындардың жиынтық пайдасы (олардың саны өскеніне қарамастан) жылдық мәнде аздап төмендеді, ал өндірістік емес шығындар және әсіресе тауарлар мен қызметтердің өзіндік құны айтарлықтай – атаулы түрде 21% өсті.
Экономиканың жекелеген секторларына қарасақ, бұл жолы екі сала толықтай минусқа кеткен. Біріншіден, бұл «Өнер, ойын-сауық және демалыс» секторы, онда жоғары рентабельдік әдетте тән емес (қазіргі шығындылық – 2,1%, 2019 жылдың басынан бері тоқсандардың жартысына жуығында теріс нәтиже көрсеткен). Екіншіден, айтарлықтай шығындылықты «Тұруды ұйымдастыру және тамақтандыру қызметтері» көрсетіп отыр – бірден 39,5%, бұл кемінде 2019 жылдан бергі ең нашар нәтиже.
Айта кету керек, бұл секторда шығынға ірі кәсіпорындар ғана бірге кіріп отыр, ал орта кәсіпорындар оң нәтиже көрсетті. Залалға әсіресе «Басқа шығындар» бабының күрт өсуі әсер етті – бұл кәдімгі қызметке байланысты емес шығындар. Мұнда, мысалы, активтердің құнсыздануы, айырбас бағамының айырмашылығы, үмітсіз талаптарды есептен шығару кіреді.