2024-2025 оқу жылында техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарына (колледждер) қабылданғандардың жалпы санының 73%-ы бюджеттік бөлімге қабылданды. Бұл кем дегенде 14 жылдағы рекорд. Бұл туралы Бірінші несие бюросы хабарлайды.
Тиісті үлес барлық көрсетілген уақыт кезеңінде дерлік өсті және сайып келгенде, 30 пайыздық тармаққа дейін қосылды. Яғни, 2011-2012 оқу жылынан бастап колледжге тегін оқуға түсу мүмкіндігі 1,7 есе артты. Егер бұған дейін бес үміткердің екеуі ғана грантқа түсе алса, қазір төрт адамның үшеуі оқи алады.
Бақыланатын динамика мемлекеттің жастарды сұранысқа ие мамандықтар бойынша тегін техникалық және кәсіптік біліммен қамтуды арттыру жөніндегі тезисін растайды.
Соңғы кездері қара жұмыс орындарының беделін көтеру қажеттігі туралы көп айтылса да (айтпақшы, 2025 жылды жұмысшы мамандар жылы деп арнады), мемлекет осы салаға барлық назарын аударып отыр деп айтуға болмайды. Мәселен, 2024-2025 оқу жылында бюджеттік бөлімге қабылданған колледж студенттерінің 43%-ы классикалық мағынада жұмысшы мамандықтар емес. Атап айтқанда, олар:
- «Білім беру» (13%);
- «Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар» (12%);
- «Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамсыздандыру» (8%);
- «Бизнес, менеджмент және құқық» (5%);
- «Өнер және гуманитарлық ғылымдар» (4%).
Бірақ мемлекет колледжде тегін білім алуды қаншалықты жеңілдетуге тырысқанымен, мұндай оқу орындарының өскелең ұрпақ алдындағы тартымдылығы арта қоймаған сияқты. Биылғы оқу жылында мектеп бітірушілердің 37%-ы 9-сыныптан кейін, 30%-ы 11-сыныптан кейін оқуын колледжде жалғастыруға шешім қабылдады. 2016-2017 жылдармен салыстырғанда (бұрынғы статистикалық мәліметтер жоқ) көрсеткіштер тиісінше 3 және 15 пайыздық тармаққа төмендеді.
Дегенмен, есепте аздаған құбылу болатынын ескеру керек. Бір жағынан, тоғызыншы және он бірінші сыныптан кейін колледждерге түсетіндердің жалпы санына өткен жылдардың түлектері кіреді. Екінші жағынан, тоғызыншы және он бірінші сыныпты бітірушілер деп өткен оқу жылының басында тиісті сыныптарда студенттер ретінде тізімге алынғандар екені рас. Есептеулердiң шамалас сипаты статистикалық мәлiметтердi ұсынудың нақты форматына байланысты.
Ал, жастар арасында керісінше университеттердің тартымдылығы артып келе жатқан сияқты. 2016-2017 жылдан бастап мұнда қабылданған он бірінші сынып түлектерінің үлесі 3 пайыздық тармаққа өсіп, 73%-ға жетті.