Бас прокурор Берік Асылов депутаттардың сауалына жауап бере отырып, тәркіленген криптоактивтерді сақтауды заңнамалық тұрғыдан реттеу, лицензиясыз крипто биржаларының қызметіне қарсы тұру, азаматтарды сұр криптовалюта нарығына тартатын блогерлер мен коучтардың жауапкершілігін арттыру бойынша ведомствоның қандай шаралар қабылдап жатқанын түсіндірді.
Бас Прокуратура тыйым салынған мүліктерді өңдеу тәртібін құқықтық реттеуді жетілдіру бойынша жұмыс жүргізуде. «Сот, прокуратура, қылмыстық қудалау және сот сараптамасы органдарының қылмыстық істер бойынша заттай дәлелдемелерді, алынған құжаттарды, ұлттық және шетел валютасындағы ақшаны, есірткі құралдарын, психотроптық заттарды алу, есепке алу, сақтау, беру және жою қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы құқықтық актінің жобасы әзірленді.
«Жобаның негізгі бағыттарының бірі цифрлық активтерді, оның ішінде криптовалютаны қоса алғанда, заңдық мәртебесіне сәйкес меншікке де жататын тыйым салу, сақтау және сатудың жаңа механизмін енгізу. Бүгінгі күні құжат жобасы мүдделі мемлекеттік органдарға келісу үшін жіберілді», — деді ол.
Жауапта ережеге өзгерістер енгізу өкілеттігі Қаржы мониторингі агенттігіне жүктелгені көрсетілген.
Азаматтарды сұр криптонарығына тартатын блогерлер мен коучтардың жауапкершілігін күшейту туралы депутаттардың сауалына ол былай деп жауап берді:
«Жағдайды талдай отырып, біз бұл мәселенің тек Қазақстан үшін ғана емес, көптеген шетел үшін де өзекті екенін анықтадық. Әлемдік тәжірибе мұндай көріністермен күресу және тиімді қарсы шараларды әзірлеуге кешенді көзқарас қажет екенін көрсетеді. Сондықтан коучтар мен блогерлердің қызметін шектеу бастамасы жалпы қолдауға ие», — деді ол.
Берік Асылов бүгінгі күні Ұлттық банк пен Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі цифрлық активтердің айналымын жүйелі реттеуді енгізу бойынша бірнеше заңнамалық шаралар әзірлегенін айтты. Мысалы, ҚРҰБ лицензиясы бар криптовалюталық биржа провайдерлері арқылы қамтамасыз етілмеген цифрлық активтердің айналымын кеңейтуге қатысты түзетулер блогы Мәжілісте қаралып жатқан «Жасанды интеллект туралы» заң жобасына енгізілген.
Токендерді айналымға енгізуге қатысты заңнамалық өзгерістер үкіметтің қарауында жатқан «Банктер және банк қызметі туралы» жаңа заң жобасына енгізілді. ҚНРДА АХҚО Қаржы қызметтері басқармасымен (AFSA) бірлесіп бірлескен бұйрықты бекітті және АХҚО қатысушылары емес криптобиржаларының шоттарына төлемдер мен аударымдарды анықтауға, бұғаттауға, бас тартуға бағытталған механизмді әзірледі.
«Атап айтқанда, ҚНРДА АХҚО уәкілетті органының ақпаратына сүйене отырып, тоқсан сайын лицензиясы жоқ цифрлық активтерге қызмет көрсету провайдерлерінің тізімін жасады. Барлығы 2025 жылы АХҚО қатысушысы емес 1040 цифрлық активтерге қызмет көрсету провайдерлерінің тізімі банктерге транзакцияларды анықтау және жүргізуден блоктау шараларын қабылдау үшін жіберілді, нәтижесінде биыл I тоқсанда лицензиясы жоқ цифрлық активтерге қызмет көрсету провайдерлері немесе криптобиржалары үшін жалпы сомасы 1,6 млрд теңге блокталды», — делінген жауапта.
Ал 2024 жылдың IV тоқсанында тізімге лицензиясыз 618 криптовалюта биржасы кірді және ол бойынша 6,7 млрд теңгеге 23 мың транзакция блокталды.
«Осылайша, уәкілетті органдар мен банктер АХҚО қатысушылары емес цифрлық активтерді айырбастау пайдасына төлемдер мен ақша аударымдарын анықтайды және блоктайды», — деп түсіндірді Берік Асылов.