Қазақстанның білім беру жүйесі қарқынды дамуда. Бұл бизнес үшін үлкен мүмкіндіктер ашады. 2024 жылдың үшінші тоқсанында білім беру ұйымдары 1,27 трлн теңге көлемінде қызмет көрсетті. Білімге сұраныстың артуы инновациялар мен жеке инвестицияларды қажет етеді, деп жазады Economy KZ порталының сарапшысы Лина Егельқызы.
Қызметтердің жартысынан көбі (54,6%) негізгі және жалпы орта білімге тиесілі. Бұл 692,1 млрд теңгені құрайды. Жеке мектептер, репетиторлық орталықтар және онлайн білім беру платформалары үшін бұл үлкен мүмкіндік.
Мектепке дейінгі білім 16,8% үлеске ие (212,9 млрд теңге). Қазіргі заманғы балабақшалар, ерте дамыту бағдарламалары және интерактивті қосымшалар ата-аналардың қызығушылығын оятуы мүмкін.
Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру 9,6% үлесті құрайды (122,3 млрд теңге). Жеке университеттер, қайта даярлау курстары мен халықаралық бағдарламалар бұл сектордың болашағын кеңейтеді.
Жасырын мүмкіндіктер
1. Бастауыш білім беру нарықтың тек 1,3%-ын құрайды (16,6 млрд теңге). Шағын мамандандырылған мектептерді, әсіресе ауылдық аймақтарда, дамыту бұл бос орынды толтыруға мүмкіндік береді.
2. Интернет арқылы білім беру. Онлайн қызметтер көлемі небәрі 12,7 млрд теңгені құрайды. Цифрлық платформаларға, қашықтықтан оқыту жүйелеріне және онлайн курстарға инвестиция салу осы нарықты айтарлықтай кеңейте алады.
Қазіргі уақытта қызметтердің 78,6%-ын мемлекеттік ұйымдар көрсетеді. Ал жеке сектордың үлесі небәрі 20,7%. Бұл бәсекелестікті шектейді және білім беру ұсыныстарының алуан түрлілігін азайтады. Жеке сектор икемді оқу бағдарламаларын, жеке тәсілдерді және технологияларды интеграциялауды енгізе алады.
Білім беру саласындағы ірі кәсіпорындардың үлесі тек 13,2%-ды құрайды. Жеке мектептер желілері немесе университет кампустары сияқты ірі жобаларға салынған инвестициялар саланың дамуына үлкен үлес қосады.
Неліктен білім беру саласына инвестиция салу керек?
- Тұрақты сұраныс. Халық санының өсуі мен сапалы білімге қызығушылық сұранысты қамтамасыз етеді.
- Әлеуметтік маңыздылық. Білім беру жобалары қоғам мен мемлекет тарапынан қолдау табады.
- Форматтардың икемділігі. Офлайн және онлайн қызметтердің әртүрлі модельдерін дамыту мүмкіндігі бар.
Қазақстандағы білім беру – бұл тек әлеуметтік емес, сонымен қатар экономикалық мүмкіндік. Жеке мектептер мен балабақшалардан бастап, онлайн курстар мен қайта даярлау бағдарламаларына дейінгі әрбір салада өсу әлеуеті бар. Инновациялар мен сапалы қызметтерге дайын компаниялар нарықта көшбасшы бола алады және қоғамның дамуына елеулі үлес қосады.