2026 жылдың сәуірінде тұрғын үй жағдайын жақсартуға арналған біржолғы зейнетақы төлемдері (БЗТ) бойынша орындалған өтінімдер көлемі 66,8 млрд теңгені құрады. Бұл наурыз айымен салыстырғанда 33% жоғары. Орындалған өтінімдер саны да артты, бірақ баяуырақ қарқынмен — +15%.
Ең айқын өсім тұрғын үй жинақ жүйесіндегі салымдарды толықтыру және тұрғын үй сатып алу бойынша азаматтық-құқықтық мәмілелерді толық есеп айырысу бағыттарында байқалды. Бірінші жағдайда өтінімдер саны 32%, ал көлемі 50% өсті. Екінші бағытта өсім саны мен көлемі бойынша бірдей — 44%.
Бұл динамика Отбасы банкі жүйесіндегі және өзге екінші деңгейлі банктердегі ипотеканы ішінара өтеу бағыттары бойынша 10–15% төмендеуді толық жауып отыр. Бұл бағыттарда қазірдің өзінде шектеулер бар: 2026 жылдың қаңтарынан бастап зейнетақы қаражатын тек негізгі қарызды өтеуге ғана пайдалануға болады, пайыздар мен айыппұлдарды жабуға рұқсат жоқ. Сәуірдің ортасынан бастап бұл талаптар барлық екінші деңгейлі банктерге таралды.
Бұдан бөлек, кейбір қаржы ұйымдары тарапынан қаражат қабылдаудағы техникалық шектеулер де жалпы нәтижеге әсер еткен болуы мүмкін.
Сонымен қатар, бұл өсім алдағы өзгерістер туралы талқылаулар аясында байқалып отыр. Наурыз айынан бері жауапты мемлекеттік органдар зейнетақы жинақтарының жеткіліктілік шектерін қаңтарда арттыру жеткіліксіз болғанын айтып келеді. Сәуірде есептеу әдістемесін қайта қарау жоспарланып отырғаны белгілі болды, әрі шектер мамыр айында қайта өсуі мүмкін екені де жоққа шығарылмады.
Жаңа бастама азаматтардың қартайған шақтағы қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз етуге бағытталған. Еңбек министрлігінің мәліметінше, қазіргі БЗТ рәсімдеу тәсілі «идеал сценарийге» сүйенеді және оны қайта қарау қажет.
Айта кетейік, зейнетақы жинақтарын алу көлемі 2024 жылдың екінші жартысынан бері жоғары деңгейде сақталып келеді. Сол кезде азаматтар бұл мүмкіндікті белсенді пайдалана бастаған, себебі оны шектеу туралы пікірталастар жүрген еді. Кейін белгілі бір шектеулер енгізілді, соның ішінде емделуге арналған кейбір алу түрлері тоқтатылды — бұл қаражатты заңсыз қолма-қол ақшаға айналдыру тәуекелдеріне байланысты болды.