hh.kz платформасы Қазақстанның 2025 жылғы еңбек нарығының негізгі көрсеткіштерінің аналитикасын ұсынды.
2025 жылы hh.kz платформасында 538 мыңнан астам белсенді вакансия орналастырылды. Бұл 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 4,7% аз. Қазақстандағы еңбек нарығында жұмыс берушілердің белсенділігі сәл төмендегенімен, вакансиялардың жалпы көлемі жоғары деңгейде сақталды. Бұл мамандарға деген тұрақты сұраныстың бар екенін көрсетеді.
2025 жыл бойы Қазақстандағы белсенді вакансиялар саны өткен жылмен салыстырғандағы теріс динамикаға қарамастан, тоқсанына 130 мыңнан астам ұсыныс деңгейінде тұрақты сақталды. I тоқсанда 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда төмендеу −1,8% болды. II тоқсанда нарық −0,9% деңгейіндегі тұрақтылыққа жақын динамиканы көрсетті, бұл жұмыс берушілер белсенділігінің жоғары деңгейде сақталғанын білдіреді.
III тоқсанда құлдырау −6,4%-ға дейін күшейіп, жылдың екінші жартысында жұмыс берушілер тарапынан сұраныстың біршама бәсеңдегенін көрсетті. Төмендеу IV тоқсанда −12,7% (жылмен салыстырғанда) тіркелді, бұл ретте ұсыныстар көлемі әлі де 130 мың вакансия деңгейінен жоғары болды.
2025 жылы Қазақстандағы белсенді вакансиялар саны айлар бойынша орта есеппен шамамен 45 мың ұсыныс деңгейінде болды. Жыл бойы бұл көрсеткіш көктем–жаз кезеңінде орташа деңгейден жоғары мәндерден бастап, жылдың соңына қарай төменірек деңгейлерге дейін ауытқып отырды, бұл жылдық орташа көрсеткішке әсер етті. Жалпы алғанда, 2025 жылы еңбек нарығы жұмыс берушілер белсенділігінің орташа айлық деңгейімен сипатталып, жылдың соңында айқын төмендеумен ерекшеленді.
2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстандағы вакансиялардың негізгі шоғырлануы әлі де ірі қалаларға тиесілі. Алматы жыл бойына 200 мыңнан астам вакансия көлемімен көшбасшылықты сақтап қалды, алайда 2024 жылмен салыстырғанда мұнда 6,8% төмендеу тіркелді. Астана екінші орында 120 мыңнан астам вакансиямен қалып, оң динамика көрсеткен қала болып қала береді (өсім – 0,6%).
Шымкентте төмендеу −0,8%, Қарағандыда −4,0%, Павлодарда −4,6%, Қостанайда −0,6% болды. Вакансиялар санының неғұрлым айқын қысқаруы Өскеменде (−7,8%), Ақтөбеде (−6,4%), Атырауда (−8,9%) және Ақтауда (−11,6%) байқалды.
Жалпы, 2025 жылы еңбек нарығы сұраныс құрылымының бұрынғы қалпын сақтаумен сипатталады: Алматы мен Астананың басымдығы сақталып, ірі қалалардың басым бөлігінде белсенділіктің бірқалыпты төмендеуі байқалды, ал елордада әлсіз өсім тіркелді.
2025 жылдың қорытындысы бойынша еңбек нарығындағы сұраныс құрылымы вакансиялардың жоғары үлесіне ие кәсіби салалар есебінен қалыптасып отыр, алайда олардың ішіндегі динамика біркелкі емес. Ұсыныстар көлемі бойынша көшбасшы болып сату және клиенттерге қызмет көрсету саласы қалып отыр (үлесі – 12,6%, өсімнің төмендеуі −3,5%). Бұл ең ірі кәсіби сегментте вакансиялар санының қысқарғанын көрсетеді.
Ұқсас үрдіс спорттық клубтар мен сұлулық салондары саласында да байқалады (үлесі – 6,9%, өсімнің төмендеуі −2,4%). Автомобиль бизнесінде вакансиялардың үлесі 5,7% болғанымен, төмендеу −3,7% деңгейінде. Әкімшілік персонал сегментінде де жалпы үлес айтарлықтай (3,7%), алайда өсімнің төмендеуі −3,0% тіркелді. Яғни нарықтағы салмақты салалар теріс динамикамен қатар жүріп отыр.
Сонымен қатар үлесі салыстырмалы түрде жоғары бірқатар бағыт өсім көрсетуде. Жұмысшы персонал сегментінің үлесі 7,1% болып, өсім 2,6%-ды құрады. Құрылыс және жылжымайтын мүлік саласында үлес 5,4%, өсім – 4,1%. Өндіріс және сервистік қызмет көрсету бағытында өсім 4,6% (үлесі – 5,0%), көлік және логистикада 2,6% (үлесі – 5,2%). Туризм және HoReCa саласы 4,7% үлеспен 4,6% өсім көрсетті, ал қаржы және бухгалтерия сегментінде үлес 4,9%, өсім 2,0% деңгейінде. Бұл инфрақұрылымдық және сервистік салаларда сұраныстың кеңейіп жатқанын аңғартады.
Осы аяда вакансиялардың үлесі төмен болғанымен, бірқатар кәсіби бағыт негізгі өсу нүктелеріне айналып отыр. Ақпараттық технологиялар саласында үлес 3,6% болса да, өсім 11,9%-ға жетті. Жоғары және орта менеджмент сегментінде үлес небәрі 1,1%, бірақ өсім 22,2%. Өнер, ойын-сауық және массмедиа саласында өсім 15,8% (үлесі – 0,8%), қауіпсіздік саласында 5,6% (үлесі – 0,6%) болды. Ең жоғары өсім сақтандыру секторында тіркелді: үлесі 0,2% болғанымен, өсім 93,5%-ды құрады.
Жалпы алғанда, 2025 жылғы еңбек нарығы үлесі жоғары ірі сегменттердегі төмендеумен және нишалық бағыттардағы жедел өсімнің қатар жүруімен сипатталады. Бұл вакансиялар құрылымында жұмыс берушілер сұранысының біртіндеп қайта бөлініп жатқанын көрсетеді.
Жалақы деңгейі
Медианалық ұсынылатын жалақы Қазақстан бойынша 2025 жылы 296 928 теңгені құрады. 2024 жылмен салыстырғанда өсім 8,6% болды.
Медианалық жалақы орташа жалақыға қарағанда анағұрлым объективті көрсеткіш саналады. Себебі ол өте жоғары немесе өте төмен жалақылар сияқты шектен тыс мәндердің әсерін азайтып, нарықтағы нақты «ортаны» дәлірек көрсетуге мүмкіндік береді.
2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанның ірі қалаларында медианалық ұсынылатын жалақы шамамен 247 мыңнан 328 мың теңгеге дейінгі аралықта қалыптасты. 2024 жылмен салыстырғанда жалпы динамика бірқалыпты өсімді көрсетеді. Еңбекақы деңгейі бойынша көшбасшылықты дәстүрлі түрде Астана сақтап отыр: мұнда медианалық жалақы 327 999 теңгені құрап, жылдық өсім 8,0% болды. Екінші орында Алматы тұр — 324 897 теңге, өсім 7,7%. Бұл қалада жалақы ұсыныстарының тұрақты арту үрдісі жалғасуда.
Көшбасшылар үштігіне Қарағанды енді. Қалада медианалық жалақы 279 379 теңгеге жетіп, өсім 8,9% болды. Осылайша Қарағанды Шымкентті (277 719 теңге, өсім 10,8%) басып озды. Айтарлықтай оң динамика Қостанайда (274 078 теңге, 13,6%) және Өскеменде (273 909 теңге, 9,2%) байқалды. Бұл өңірлік орталықтардың ірі қалалар арасындағы позициясы біртіндеп нығайып келе жатқанын аңғартады.
Келесі топта Павлодар (267 365 теңге, 12,8%), Семей (250 869 теңге, 7,6%), Тараз (248 279 теңге, 12,8%) және Ақтөбе (246 766 теңге, 3,9%) орналасқан. Бұл қалалар үшін медианалық жалақының күрт секіріссіз, ұстамды әрі тұрақты өсуі тән.
Жалпы алғанда, 2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанның ірі қалаларындағы еңбек нарығы ұсынылатын жалақы деңгейінің қалыпты өскенін көрсетті. Астана мен Алматының көшбасшылығы сақталғанымен, Қостанай, Өскемен және Павлодар сияқты өңірлік орталықтардың рөлі артып келеді. Бұл ел көлемінде еңбекақы жағдайларының біртіндеп теңестірілу үрдісін көрсетеді.
