Автор: Салтанат Игенбекова, Halyk Finance Талдау орталығы
Наурызда Ұлттық қордан 400–500 млн доллар валюта сатылады деп жоспарланған. Жалпы 2026 жылы Ұлттық қордан трансферттерді 2,77 трлн теңгеге дейін қысқарту көзделген (2025 жылы – 5,25 трлн теңге), бұл теңгеге тиісті қысым жасайды.
Ұлттық банктің айналау операциясы аясында 2026 жылғы наурызда 350 млрд теңге эквивалентінде шетел валютасын сату жоспарланған, бұл 2025 жылғы деңгейден төмен. Квазимемлекеттік сектор субъектілерінің валюталық түсімінің 50%-ын міндетті сату нормасы сақталады. 2026 жылғы наурызда БЖЗҚ үшін валюта сатып алу жоспарланбаған.
Нәтижесінде, наурызда ҰБ тарапынан таза валюта сатылымы шамамен 1150 млн доллар болады (таза сатылымға Ұлттық қордан сатылатын валюта мен алтынды өткізуден түскен валюта кіреді).
Қазіргі жағдайда теңге бағамының біршама әлсіреуін күтеміз. Бағамға Таяу Шығыстағы геосаяси шиеленіс пен логистикалық қатер салдарынан құбылады. Мұнай бағасы бір айда 18,8% өсіп, барреліне 79–80 долларға жетті. Қақтығыстың ушығуы бағаның әрі қарай өсуіне түрткі болып, сонымен қатар доллардың жаһандық нығаюын күшейтуі мүмкін. Жеткізу тізбегінің бұзылуы және шикізатты тасымалдаудағы іркілістер бола береді. Бұл мұнайдың қымбаттағанынан болатын пайданы азайтып, ұлттық валютаға қосымша қысым жасауы ықтимал.
Бұған дейін орташа жылдық мұнай бағасы барреліне 60 доллар шамасында болған жағдайда, жыл соңына қарай теңге бағамы 580–590 теңге болуы мүмкін деп болжаған едік. Қысымды бюджет ынталандыруларының қысқаруы (Ұлттық қордан валюта сатудың азаюы), 2026 жылдың бірінші тоқсанындағы айналау операцияларының төмендеуі және сауда балансы профицитінің тарылуы күшейтуі мүмкін. Дегенмен, қатаң ақша-несие саясаты теңгеге көмек болады.
Алайда Ирандағы әскери қақтығыс салдарынан мұнай бағасының күрт өсуі теңгені қымбаттатып, ұлттық валюта бағамы бұрынғы болжамнан төмендетуі ықтимал.