Банктердің активі қарқынды көбейді
2024 жылдың желтоқсан айында екінші деңгейлі банктердің активтері 4,0%, 61 559 млрд теңгеге дейін өсті, ал қарашада 1,3% өскен. Активтердің өсуі негізінен депозиттік портфельдің кеңеюіне байланысты болды, ол желтоқсанда айтарлықтай ұлғайды (7,1%). Бұл ретте активтер құрамы банктік бағалы қағаздар портфелінің 0,9% азайып, 12 490 млрд теңгені құрады, бұл ретте өтімді активтер 8,3% өсіп, 22 369 млрд теңге болды.
Алайда табыстылық төмендеді
Қарашада меншікті капиталдың рентабельділігі (ROAE) 32,4% (қарашада 33,2%), ал активтердің кірістілігі (ROAA) 4,5%-ға дейін төмендеді. Бұл ретте капитал мультипликаторының құны қарашадағы 6,82Х-дан желтоқсандағы 6,92Х-ға дейін өсті, бұл банктердің меншікті капиталымен салыстырғандағы активтерінің өсуіне байланысты.
Капитал табыстылығының өсімін негізінен көшбасшы емес банктер көрсетті: Нұрбанк (21,1%), KZI (29,1%), ВТБ (49,0%). Ірі банктері ішінде тек Home Credit Bank қана меншікті капиталдың кірістілігін 20,1%-ға дейін өсірді (2023 жылы 18,6%). Көрсеткіштің айтарлықтай төмендеуі Kaspi Bank-те болды – 2023 жылғы 73,2%-дан 59,5%-ға дейін. Көрсеткіштің ең жоғары мәні Ситибанк Қазақстанда тіркелді – 83,8%.
Көшбасшы банктердің актив табыстылығы өзгеріссіз қалды, 4,5%, ал ұсақ банктер ROAA-ны 2023 жылғы 4,7%-дан 5,3%-ға дейін өсірді. Мына ірі банктер ROA көрсеткішінің өскенін көрсетті: Halyk Bank (5,1%), BCC (3,2%), Forte Bank (4,2%), Jusan Bank (5,1%), Freedom Bank (2,1%), RBK Bank (2,5%). Көрсеткіштің ең жоғары мәндерін Citibank – 8,7%, ал ұсақбанктер арасында – ВТБ (18,2%) көрсетті.
Несие портфелінің өсуі
2024 жылғы желтоқсанда банктік несиелердің жиынтық портфелі бір айда 2,5% (қарашада +3,1%; жыл басынан бері +20,6%) 35 958 млрд теңгеге дейін өсті. Несие портфелінің кеңеюі заңды тұлғаларға берілген несиенің бір айда 3,6% (қарашада +3,9%; жыл басынан бері +16,5%) артуы есебінен болды, жеке тұлғаларды несиелендіру бір айда 1,7% (қарашада +2,6%; жыл басынан бері +23,9%) өсті. Несие портфелінің қазіргі серпіні ұлттық валютадағы кредиттеу көлемінің бір айда 2,5% (қарашада +2,9%) ұлғаюымен байланысты болды, бұл ретте шетел валютасындағы кредиттеу көлемі 2,6% (қарашада +5,2%) өсті. Банктік несиелердің жиынтық портфеліндегі заңды тұлғалар портфелінің үлесі ұлғайып, 42,5%-ды құрады (қарашада 42,1%; жыл басында 44,0%).
Кешіктіріліп жатқан қарыздардың үлесі (NPL90+) 2024 жылғы желтоқсанның аяғында 3,1%-ға (қарашада 3,2%) төмендеді.
Депозиттік портфельдің маусымдық кеңеюі
Желтоқсанда банк депозиттерінің жиынтық портфелі айтарлықтай өсті – бір айда 7,1% (қарашада +1,8%; жыл басынан бері +19,1%) 41 285 млрд теңге.
Депозиттер көлемінің өсуі негізінен заңды тұлғалардан 18,696 млрд теңгеге дейін (қарашада +2,0%, жыл басынан бері 18,2%), ал жеке тұлғалардың салымдары 6,1%, 22 590 млрд теңгеге дейін (қарашада +1,7%, жыл басынан бері +19,9%) құрады.
Банктердің депозиттік портфельдерінің несиелермен салыстырғанда өсу қарқынының артуы есебінен қарыз қаражаттарын пайдалану деңгейі қарашадағы 113,6%-дан желтоқсанда 118,6%-ға дейін өсті.
Банктердің табысы ұлғайды
2024 жылдың басынан бері барлық коммерциялық банктер 2 555 млрд теңге пайда тапты, бұл 2023 жылмен салыстырғанда 17,0% артық. Банк секторының 2024 жылға арналған таза пайыздық табысы 3 451 млрд теңгені (жылдық +38,1%), ал таза комиссиялық табыс 749 млрд теңгені (жылдық +12,6%) құрады.
Меншікті капиталы да ұлғайды
2024 жылдың желтоқсанында банктердің жиынтық капиталы пайда мен қосымша капитал есебінен 8 892 млрд теңгеге дейін өсті.
Halyk Finance Талдау орталығы