Жаңа Салық кодексін қабылдау мәселесі талқыланған Сенат отырысында Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин «Астана» халықаралық қаржы орталығын (АХҚО) компаниялар салық төлеуден жалтару үшін пайдаланады және Қазақстан аумағында оффшорға айналуы мүмкін екенін айтты. Сенат төрағасы Мәулен Әшімбаев бұл пікірмен келіспейді.
Үкімет екі жеңілдікті режимді – АХҚО мен Кәсіпкерлік кодексті бір мезгілде қолдануға тыйым салғысы келеді. Егер компания инвестициялық келісім бойынша жеңілдіктер алғысы келсе, ол АХҚО резиденті болмауы керек.
Жұманғарин бұл мәселе екі жылдай талқыланып келе жатқанын айтты. Оның пікірінше, АХҚО жұмысының ерекшелігіне байланысты Қазақстан салықты жоғалтып отыр.
«Біз салықты жоғалтып жатырмыз, өйткені АХҚО Қазақстандағы қандай да бір қосымша оффшорға айналуы мүмкін. Мен нақты кәсіпорындарды атамай-ақ қояйын, бірақ кәсіпорындардың бірі бас кеңсесін холдинг арқылы сол жерге көшірді, соның салдарынан біз КТС пен ҚҚС салықтарынан 200 миллиардтан астам шығынға ұшырадық. Бұл шын мәнінде осындай үрей туғызатын тенденция, сондықтан біз бұны қандай да бір жолмен жабуымыз керек», — деді ол.
Министр Қазақстанда жұмыс істейтін компанияларды АХҚО-ға тіркеуге болатынын, бірақ бұл бюджетке түсетін салықты жоғалтуға әкеп соқпауы тиіс екенін айтты. Бұл, оның ойынша, ұсынылып отырған өзгерістердің мәні.
Сенат спикері Мәулен Әшімбаев ең оңай жол – бұрын қабылданған шешімдердің күшін жою екенін, бірақ бұл тәсіл әрқашан өзін ақтайтын әрі тиімді бола бермейтінін атап өтті.
«Біз қазір оның орнына тиімді нәрсе жасамай-ақ, жұмыс жүйесін жай ғана бөлшектеуіміз керек - бұл елдегі жалпы инвестициялық үрдістерді ескере отырып, біз үшін ауыр болады», — деді Әшімбаев.
Сенат Төрағасының айтуынша, қазіргі жағдайда отандық және шетелдік инвесторлармен жұмыс істеу кезінде ерекше сақ болу керек. Әшімбаев инвесторларға 10-15 жыл бойына тұрақтылық, нақты және ұзақ мерзімді ойын ережелерімен қамтамасыз ету керектігін түсіндірді.