Қазақстанда зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын алу тетігі қылмыстық топтардың заңсыз схемасына айналды. Қаржы мониторингі агенттігі бес ұйымдасқан топты әшкерелеп, оларға «жалған стоматологиялық клиникалар» арқылы халықтың ақшасын иемденді деген айып тағып отыр.

Схема қалай жұмыс істеген?

Агенттік дерегінше, қылмыстық топтар Атырау, Астана, Алматы, Шымкент, Ақтау және басқа өңірлерде 30-дан астам стоматологиялық клиниканы қағаз жүзінде ғана тіркеген. Олар шын мәнінде ешқашан жұмыс істемеген; ғимараттары, құрал-жабдықтары, мамандары болмаған; құрылтайшылары медициналық білімі жоқ адамдар болған.

Осы ұйымдар арқылы азаматтарға жалған медициналық құжаттар рәсімделіп, БЖЗҚ-дан қаражат мерзімінен бұрын шешіліп отырған.

Заңсыз табыс көлемі

Тергеу материалдарына сәйкес, делдалдар әр клиенттен 10–20% алып отырған. Ал қаражатты қолма-қол айналдыру үшін 226 «дроппер» пайдаланылған. Нәтижесінде зейнетақы қорынан 200 млрд теңгеден астам қаражат заңсыз шығарылған.

Ақша қайда жұмсалды?

Ұсталған топ мүшелері иемденген қаражатқа 15 элиталық көлік (Mercedes-Benz G-class, BMW X7, Porsche Taycan, Cadillac Escalade және т.б.); құны 600 млн теңгеден асатын зергерлік бұйымдар; пәтерлер, жер учаскелері мен коммерциялық нысандар сатып алған.

Тергеу барысы

Қазіргі таңда 59 тінту жүргізілген, 10 адамға қатысты бұлтартпау шарасы таңдалған. Агенттік атап өткендей, тергеу тек ұйымдастырушыларға бағытталған, ал өз жинақтарын заңды түрде алған азаматтар қылмыстық қудалауға тартылмайды.