ITS биржасы Prediction Market-ті іске қосады. Актив бағасынан оқиға ықтималдығының бағасына дейін. Алғашқы кезеңде – Bitcoin, SpaceX және Қазақстан мен АҚШ орталық банктерінің шешімдеріне қатысты оқиғаларға арналған опциондар.
ITS халықаралық сауда алаңы Prediction Market-ті іске қосады. Бұл – алаң үшін жаңа биржалық келісімшарттар форматы. Ол нарық қатысушыларына болашақ оқиғалардың нәтижесіне қатысты позициялар ашуға мүмкіндік береді.
Алғашқы өнімдер қатарына Bitcoin, SpaceX, Қазақстан Ұлттық Банкінің базалық мөлшерлемесі және АҚШ Федералдық резервтік жүйенің мөлшерлемесіне байланысты төрт оқиғаға арналған опцион кіреді. Алдағы уақытта ITS жаңа оқиғаларды, нарықтарды және түрлі сценарийлерді қосу арқылы өнімдер қатарын кеңейтуді жоспарлап отыр.
Дәстүрлі түрде инвестор өз стратегиясын акция, валюта, шикізат немесе басқа да қаржы құралының бағасы қалай өзгеруі мүмкін деген болжамға негіздейді. Prediction Market бұл тәсілді келесі деңгейге шығарады: нарықтық позицияны бағаның өзгеруіне емес, нақты бір оқиғаның орын алу ықтималдығына негіздеуге мүмкіндік береді.
Орталық банктің шешімі, актив бағасының белгілі бір деңгейге жетуі немесе алдын ала белгіленген басқа сценарий нарықтық бағалаудың дербес нысанына айналады. Оқиғаға арналған опционның бағасы сұраныс пен ұсыныс негізінде қалыптасып, тиісті нәтиженің ықтималдығына берілген ұжымдық бағалауды көрсетеді.
Оқиғаларға арналған опциондар оқиғаға байланысты тәуекелдерді жеке басқаруға да мүмкіндік береді. Ықтималдығы салыстырмалы түрде төмен оқиғаның өзі инвестициялық портфельдің құнына елеулі әсер етуі мүмкін. Prediction Market осындай сценарий бойынша алдын ала белгіленген нәтижесі бар жеке позиция қалыптастыруға мүмкіндік береді.
«Prediction Market-тің іске қосылуы – ITS өнімдер желісі мен өңірдің қаржылық инфрақұрылымын дамытудағы маңызды кезең. Қаржы нарықтары активтердің бағасымен сауда жасауды үйренді. Бүгінде біз тағы бір өлшемді – оқиғалардың ықтималдығымен сауда жасау мүмкіндігін қосып отырмыз. Инвестор болашаққа қатысты өз пікірін білдірудің қарапайым құралына ие болады, ал нарық болашақты ұжымдық бағалаудың жаңа тетігіне қол жеткізеді. Bitcoin, SpaceX және орталық банктердің шешімдері – тек бастамасы ғана. Болашақта мұндай келісімшарттардың нысаны макроэкономикалық көрсеткіштер мен шикізат нарықтарынан бастап корпоративтік оқиғаларға дейінгі әртүрлі оқиғалар мен сценарийлер болуы мүмкін», – деді ITS CEO-сы Құрмет Оразаев.
Prediction Market қалай жұмыс істейді
Әрбір оқиғаға арналған опционның негізінде болашақтағы нақты оқиғаға қатысты сұрақ жатыр. Оның екі ықтимал жауабы бар: белгіленген шарт орындалады немесе орындалмайды.
Есеп айырысу күніне дейін опцион нарықта еркін саудаланады. Оның бағасы $0,01-ден $0,99-ға дейінгі аралықта болады және сұраныс пен ұсыныс негізінде қалыптасады.
Опцион бағасын тиісті нәтиженің нарықтық ықтималдығы ретінде түсіндіруге болады: баға неғұрлым жоғары болса, нарық қатысушыларының белгіленген шарттың орындалу ықтималдығына беретін ұжымдық бағасы соғұрлым жоғары болады.
Экспирация күні шарт орындалған жағдайда опционның есептік құны $1 болады, ал шарт орындалмаса – $0.
Мұндай құрылым күрделі нарықтық сценарийді түсінікті әрі ашық етеді. Қатысушыдан базалық активті сатып алу немесе қаржы құралдарының күрделі комбинациясын құру талап етілмейді: ол өзін қызықтыратын нәтижеге қатысты жеке позиция қалыптастыра алады.
Төрт оқиғаға арналған алғашқы төрт опцион
Бірінші кезеңде ITS оқиғаларға арналған төрт опционды іске қосады:
• Bitcoin – Bitcoin бағасы белгіленген референстік мәннен жоғары бола ма;
• SpaceX – SPCX бағасы белгіленген референстік мәннен жоғары бола ма;
• Қазақстан Ұлттық Банкінің базалық мөлшерлемесі – базалық мөлшерлеме 16,75%-дан аса ма;
• АҚШ ФРЖ мөлшерлемесі – FOMC белгілеген федералдық қорлар мөлшерлемесінің мақсатты диапазонының жоғарғы шегі 3,75%-дан жоғары бола ма.
Бастапқы өнімдер желісі цифрлық және корпоративтік активтердің динамикасынан бастап орталық банктердің шешімдеріне дейінгі әртүрлі оқиғаларды қамтиды.
Оқиғаларға арналған опциондармен сауда FinTech Lab аясында іске қосылады. Бұл – жаңа қаржы құралдарын енгізуге арналған AFSA-ның арнайы реттеушілік режимі. ITS компаниясы FinTech Lab аясында оқиғаларға арналған опциондарды іске қосуға AFSA-дан рұқсат алды.
Сауда-саттық 2026 жылғы 8 қыркүйекте Астана халықаралық қаржы орталығы (АХҚО) өкілдерінің қатысуымен, Astana Finance Days аясында өткен ITS-тің үшінші жыл сайынғы Ideas 2026 конференциясында басталды.
«Біз бұл іске ұзақ уақыт бойы дайындалдық. Басқа қаржы орталықтарының тәжірибесін зерттедік, түрлі юрисдикциялардың деривативтер нарығына және prediction markets-ке қалай қарайтынын талдадық. Енді бұл жоба іске қосылды. ITS командасына сәттілік тілейміз және сонымен бірге инвесторлардың қалай қорғалуы тиіс екенін әрдайым назарда ұстаймыз», – деп атап өтті AFSA Қаржы нарықтары офисінің басқарушы директоры Владимир Савов.