2025 жылы Қазақстанның банк секторында корпоративтік кредиттеу негізгі өсім драйверіне айналды. Бөлшек несиелеу қарқыны баяулағанына қарамастан, бизнеске берілген қарыздар көлемі тұрақты түрде ұлғайып, жалпы кредит нарығындағы үлесін арттырды.

Жыл қорытындысы бойынша корпоративтік сегментте жаңа қарыздар беру көлемі 17,9% өсіп, ₸22,3 трлн-ға жетті. Бұл өткен жылмен салыстырғанда ₸3,4 трлн-ға артық. Нәтижесінде корпоративтік кредиттердің экономикадағы жалпы кредит көлеміндегі үлесі 53,3%-ға дейін көтерілді.

Нарықтағы өсімнің негізгі бөлігі ірі бизнеске тиесілі болды. Аталған сегментте кредит беру 31% артты. Бұл, ең алдымен, инфрақұрылымдық және инвестициялық жобалардың белсенді іске асырылуымен байланысты. Сонымен қатар, банктер тарапынан өтінімдерді мақұлдау деңгейі 51%-дан 58%-ға дейін өсіп, орташа чек көлемі ₸8,8 млрд-тан ₸10,5 млрд-қа дейін ұлғайды. Бұл ірі қарыз алушылардың қаржылық сапасының жақсарғанын көрсетеді.

Орта және шағын бизнес сегменттерінде өсім біршама баяу болды. Орта бизнесте кредиттеу 16,7%, ал шағын бизнесте 5,2% ғана артты. Мұндай айырмашылық қарыз алушылардың кредиттік сапасындағы ерекшеліктермен және мемлекеттік қолдау бағдарламаларына қатысу деңгейіне байланысты.

Жалпы, 2025 жылы кредитке сұраныс 10,7% өсті. Бұл өсімнің негізгі үлесін тағы да ірі бизнес қамтамасыз етті. Алайда, ақша-несие шарттарының қатаюы нарықтағы бағаға әсер етпей қоймады: базалық мөлшерлеменің 275 базистік пунктке өсуі қарыз құнын арттырды.

Салалық құрылымға қарасақ, кредиттік белсенділік өндіріс, құрылыс және көлік секторларында айқын байқалады. Өнеркәсіптегі кредиттеу 74,2%, құрылыста 59,9%, ал көлік саласында 23,2% өсті. Бұл экономиканың өндірістік секторындағы өсіммен (8,7%) және инфрақұрылымдық инвестициялардың ұлғаюымен сәйкес келеді.

Маңызды трендтердің бірі — инвестициялық кредиттеудің күшеюі. Бұрын басым болған айналым қаражатын қаржыландыру үлесі 61%-ға дейін төмендесе, ұзақ мерзімді қарыздардың үлесі барлық сегментте артты. Ірі бизнесте бұл көрсеткіш 19%, орта бизнесте 31%, ал шағын бизнесте 61%-ға жетті.

Осылайша, 2025 жылы корпоративтік кредиттеу құрылымы айтарлықтай өзгерді: негізгі белсенділік ірі қарыз алушылар мен инвестициялық жобаларға ауысты. Бұл банктердің қатаң ақша-несие саясатына бейімделуін және мемлекеттік қолдау құралдарының рөлінің күшеюін көрсетеді.

2026 жылдың басында кредитке деген сұраныс тұрақты деңгейде сақталады деп күтілуде. Нарық құрылымы бұрынғыдай ірі бизнес пен инвестициялық бағыттағы салаларға басымдық беруі мүмкін. Сонымен қатар, екінші жартыжылдықта ақша-несие шарттарының жұмсаруы ықтимал.

Салалар бөлінісінде 2026 жылдың бірінші тоқсанында кредит алуға ниетті кәсіпорындардың ең жоғары үлесі өңдеу өнеркәсібіне (21,5%), ауыл шаруашылығына (18,1%), саудаға (14,2%) және құрылысқа (14,0%) тиесілі.

Жалпы, корпоративтік кредиттеу экономикалық өсімнен озық қарқынмен дамып келеді. Бұл бизнес белсенділігінің артуын және инвестициялық циклдің жаңа кезеңге өткенін аңғартады.