Қазақстан 2027 жылдан бастап әлеуметтік жәрдемақылар мен төлемдерге жұмсалатын шығындарды 860 млрд теңгеге қысқартуды жоспарлап отыр. Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің айтуынша, үнемделген қаражат білім беру, денсаулық сақтау, мәдениет және басқа да салаларға жұмсалады.
Парламент палаталарының бірлескен отырысынан кейінгі брифинг барысында Премьер-Министрдің орынбасары және Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин мемлекеттік бюджет шығындарының 50,2%-ы әртүрлі әлеуметтік жәрдемақыларға жұмсалатынын хабарлады. Соңғы алты жылда әлеуметтік жәрдемақыларға жұмсалатын шығындар екі еседен астамға өсті – 2020 жылғы 3,3 трлн теңгеден 2026 жылы 6,7 трлн теңгеге дейін. Көп балалы отбасыларға берілетін жәрдемақылар да екі есе өсті.
Жұманғариннің айтуынша, үкіметтің алдында қазір бұл төлемдерді оңтайландыру және оларға жұмсалатын шығындарды азайту міндеті тұр.
«Біз әлеуметтік жәрдемақылардың қажет жерге, яғни мұқтаж адамдарға берілуі туралы айтып отырмыз. Бұл әлеуметтік жәрдемақы төлемдерін тоқтату туралы емес. Біз оларды оңтайландырып жатырмыз. Неліктен? Өйткені, бұл төлемдер үй шаруашылықтарына мүлдем басқа жолмен жетуі керек», - деп атап өтті Жұманғарин.
Министрдің айтуынша, білім беру, денсаулық сақтау, мәдениет және ғылым сияқты негізгі салаларға жұмсалатын шығындар қазіргі уақытта жеткіліксіз болып қалуда, бұл ЖІӨ-нің тек бірнеше пайызын ғана құрайды. Олар бұл жағдайды өзгерткісі келеді, соның ішінде әлеуметтік төлемдерді оңтайландыру арқылы босатылған қаражатты қайта бөлу арқылы.
«Біз үнемдеген қаражатты адамдарға басқа арналар арқылы, яғни білім беру, денсаулық сақтау және ғылым арқылы қайтарғымыз келеді. Қандай мақсатта? Адам капиталын арттыру және адам капиталын арттыру арқылы ұзақ мерзімді жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету. «Бұл мемлекеттік саясаттың мүлдем жаңа парадигмасы», - деп қосты министр.
Серік Жұманғариннің айтуынша, қазіргі уақытта бюджет тапшылығы мен мемлекеттік қарызды азайту үшін фискалдық шоғырландыру жүргізілуде. Осы мақсатта салық реформасын қоса алғанда, бюджет кірістерін арттыру бойынша шаралар қабылданды. Дегенмен, ол шығындарды да қысқарту қажет екенін қосты.
«Сондықтан, келесі жылдан бастап әлеуметтік жәрдемақылар бюджетіндегі шамамен 860 млрд теңге қандай да бір жолмен оңтайландырылып, мен айтқан салаларға қайта бағытталады, осылайша бұл қаражат білім беру, денсаулық сақтау және ғылым арқылы халыққа қолжетімді болады, бұл біздің елімізде адами капиталды арттыруға мүмкіндік береді», - деп қорытындылады вице-премьер.