2025 жылдың II тоқсанында Қазақстандағы жалдамалы қызметкерлердің орташа айлық жалақысы 420,9 мың теңгеге жетті. Бұл көрсеткіш өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 9,8% өскен. Алайда инфляция әсерінен нақты жалақы 1,4% төмендеді. Мұндай деректерді Ұлттық статистика бюросы жариялады.
Жоғары жалақы төленетін салалар
Бюро дерегінше, ең жоғары орташа айлық жалақы мына салаларда тіркелді:
• қаржы және сақтандыру қызметтері – 892,8 мың теңге;
• тау-кен өнеркәсібі және карьерлерді игеру – 838,6 мың теңге;
• ақпарат және байланыс – 692,1 мың теңге.
Бұл салалар экономикадағы жоғары табысты секторлардың қатарында қалуды жалғастырып отыр.
Ең төменгі жалақы тіркелген салалар
Ал ең төменгі орташа жалақы төмендегі салаларда байқалды:
• ауыл, орман және балық шаруашылығы – 281,2 мың теңге;
• су жабдықтау және қалдықтарды өңдеу – 282,2 мың теңге;
• қонақүй және тамақтандыру қызметтері – 256,7 мың теңге.
Бұл бағыттарда еңбек ететіндердің табысы әлі де ең төменгі деңгейде қалып отыр.
Инфляцияның әсері
Жалақының номиналды өсімі барлық салада байқалғанымен, нақты көрініс біркелкі емес. Бірқатар салада инфляция сатып алу қабілетін азайтқан:
• құрылыс – минус 13,9%;
• ақпарат және байланыс – минус 13,1%;
• әкімшілік қызмет көрсету – минус 7,1%;
• білім беру – минус 3,1%;
• денсаулық сақтау – минус 3,1%;
• қонақүй және тамақтандыру – минус 3,6%.
Аталған салаларда 3,5 млн адам жұмыс істейді. Бұл жұмыспен қамтылғандардың 37,4%-ын құрайды.
Түйін
Жалақының 9,8%-дық номиналды өсімі статистикалық тұрғыдан оң көрінгенімен, нақты табыс төмендегені халықтың өмір сапасына тікелей әсер етіп отыр. Әсіресе әлеуметтік маңызы жоғары салалардағы (құрылыс, білім, денсаулық сақтау) сатып алу қабілетінің төмендеуі ішкі сұранысты әлсіретіп, әлеуметтік теңсіздікті тереңдетіп жатыр.
Керісінше, қаржы, тау-кен және ақпараттық-коммуникациялық технологиялар салалары өз артықшылығын сақтап қалды. Бұл экономиканың әртүрлі салалары арасындағы табыс айырмасын күшейтеді.
Экономистердің пікірінше, нақты табыстың өсуі үшін жалақы индексациясынан бөлек, еңбек өнімділігін арттыру, инфляциялық қысымды азайту және халық көп шоғырланған салалардың тиімділігін көтеру қажет.