Қазақстан қаржыгерлері қауымдастығы талдау орталығы 2026 жылғы қаңтар айындағы кейбір индикаторларға қатысты қаржы нарығының кәсіби қатысушылары арасында жүргізілген кезекті сауалнама нәтижелерін ұсынды.

Қаржы нарығы сарапшыларының ұлттық валюта бағамына қатысты болжамы осымен бесінші ай қатарынан жақсарып келеді. Бұған жүйедегі жоғары пайыздық мөлшерлемелер, олардың ұзақ уақыт сақталуы туралы болжамдар, Ұлттық банктің операциялары мен квазимемлекеттік сектор субъектілерінің валюталық түсімді міндетті түрде сатуы аясындағы валюта конвертациясының тұрақты көлемі, резидент еместердің ҚР МБҚ-ға қаражат ағынының жалғасуы, сондай-ақ тауар-шикізат нарығындағы бағаның өсуі әсер етіп жатыр.

Бір айдан кейін доллар бағамы 516,5 теңге (бұрын 517,1) деңгейінде, ал бір жылдан кейін — 549,1 (бұрын 553,6) деңгейінде болады деп болжанып отыр. Валюта нарығындағы теңгерім ақпан айында неғұрлым тұрақты жаққа қарай өзгеруі мүмкін, өйткені бұл айда өткен жылғы ірі салықтық міндеттемелерді төлеуге байланысты нарыққа дәстүрлі түрде қосымша шетел валютасы түседі.

Сарапшылардың жаңартылған болжамдары қысқа мерзімді перспективада ақша-несие шарттарының қатаң күйінде қалатынын және бір жылдық горизонтта ғана біртіндеп жұмсаратынын көрсетеді. Респонденттердің 94%-ы қаңтардағы отырыста базалық мөлшерлеме 18% деңгейінде сақталады деп күтеді. Бұл тұрақты дезинфляциялық көрініс пайда болғанша қатаң монетарлық саясатты ұстап тұру қажеттілігін білдіреді.

Бір жылдық кезеңде базалық мөлшерлеме 16,5%-ға дейін төмендеуі мүмкін. Бұл біржолғы проинфляциялық әсерлердің (ҚҚС, тарифтер) әлсіреуіне, ұзақ уақыт бойы сақталған жоғары мөлшерлемелерден ішкі сұраныстың салқындауына, макропруденциалдық реттеудің қатаңдауына, сондай-ақ фискалдық ынталандырудың жоспарланған қысқаруына байланысты болмақ.

Бір жылдық мерзімге арналған инфляцияның орташа бағасы бұрынғы 11,7%-дан 11,4%-ға дейін төмендетілді, бұл дезинфляциялық болжамның біршама нығайғанын көрсетеді.

Осылайша, бір жылдан кейін экономикадағы нақты мөлшерлеме қазіргі 5,7%-дан 4,85%-ға дейін төмендеуі мүмкін, бұл ұлттық валютаны ақша-несие арнасы тарапынан қолдаудың әлсіреуіне әкеледі.

Бір жылдан кейінгі ІЖӨ өсімі бойынша болжам тауар-шикізат нарықтарындағы баға конъюнктурасының айтарлықтай жақсаруына және инфрақұрылымдық жобалардағы инвестициялық белсенділік сақталған кезде макроқаржылық жағдайлардың тұрақтануына байланысты бұрынғы 4,4%-дан 4,7%-ға дейін көтерілді.

Бір жылдан кейінгі мұнай бағасы бойынша болжамдар қазіргі мәндеріне жақын деңгейде сақталып отыр. Бұл артқан геосаяси тәуекелдер мен әлемдік нарықтағы сұраныс пен ұсыныстың іргелі факторларына қатысты сақталып отырған белгісіздік арасындағы теңгерімді көрсетеді.